Ly hôn là dấu chấm hết cho một cuộc hôn nhân, nhưng lại mở ra một quá trình nhiều khúc mắc liên quan đến việc chia tài sản chung, đặc biệt là quyền sử dụng đất. Trong thực tế, rất nhiều trường hợp vợ chồng ly hôn muốn chia đôi mảnh đất nhưng lại gặp trở ngại do không đủ diện tích tối thiểu để tách thửa. Vậy trong trường hợp này, phải xử lý ra sao để đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên?

Hãy cùng Tuệ An Law tìm hiểu chi tiết cách giải quyết theo đúng pháp luật trong bài viết dưới đây.

1. Cơ sở pháp lý chia đất khi ly hôn

Việc phân chia quyền sử dụng đất sau ly hôn được quy định trong các văn bản pháp luật sau:

• Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 – quy định về tài sản chung vợ chồng;

•  Luật Đất đai 2024  – quy định về quyền sử dụng đất;

• Nghị định 43/2014/NĐ-CP – hướng dẫn thi hành Luật Đất đai;

• Các văn bản quy định diện tích tối thiểu tách thửa của từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo luật, quyền sử dụng đất nếu là tài sản chung của vợ chồng thì khi ly hôn sẽ được xem xét chia đôi theo nguyên tắc công bằng, có tính đến công sức đóng góp, hoàn cảnh mỗi bên và lợi ích của con chưa thành niên.

 2. Vấn đề phát sinh: Đất không đủ điều kiện tách thửa

Theo quy định pháp luật hiện hành, mỗi địa phương sẽ quy định diện tích tối thiểu để được tách thửa (ví dụ: tại Hà Nội là từ 30m² trở lên, TP.HCM từ 36m² trở lên, v.v.). Nếu mảnh đất chung của vợ chồng có diện tích nhỏ hơn 2 lần diện tích tách thửa tối thiểu, thì không thể chia đôi thành 2 sổ đỏ riêng biệt.

Ví dụ: Mảnh đất có diện tích 50m², trong khi địa phương quy định diện tích tối thiểu để tách thửa là 30m². Khi đó, không thể chia đôi thành hai mảnh 25m² được.

3. Ly hôn muốn chia đôi đất nhưng không đủ diện tích tách thửa – PHẢI LÀM GÌ?

Dưới đây là các giải pháp hợp pháp và khả thi mà bạn có thể áp dụng khi rơi vào tình huống này:

3.1. Chia tài sản theo giá trị, không chia hiện vật

Thay vì chia đôi đất bằng hiện vật, Tòa án hoặc các bên tự thỏa thuận chia theo giá trị mảnh đất. Cụ thể:

• Một bên được quyền sử dụng toàn bộ mảnh đất;

• Bên còn lại nhận số tiền tương đương với giá trị phần đất mình được chia.

📌 Ví dụ: Mảnh đất có giá trị 1 tỷ đồng, vợ chồng chia đôi thì mỗi bên được 500 triệu. Người vợ nhận đất, người chồng nhận 500 triệu tiền mặt (hoặc ngược lại).

➡ Đây là phương án phổ biến và được pháp luật ủng hộ trong trường hợp không thể chia hiện vật.

3.2. Đồng sở hữu mảnh đất

Nếu hai bên không thể hoặc không muốn chia theo giá trị, thì có thể:

• Đăng ký quyền sử dụng đất đứng tên đồng sở hữu;

• Sau khi ly hôn, cùng sở hữu, quản lý và khai thác mảnh đất.

Tuy nhiên, hình thức này dễ phát sinh tranh chấp về sau nếu một bên muốn bán mà bên kia không đồng ý. Vì vậy, cần lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về quyền và nghĩa vụ sau khi ly hôn.

3.3. Bán đất, chia tiền

Một phương án khác là bán mảnh đất đi rồi chia đôi số tiền thu được. Cách này:

• Đảm bảo công bằng, rõ ràng;

• Tránh tranh chấp sở hữu về sau;

• Phù hợp nếu cả hai bên đều không có nhu cầu sử dụng đất hoặc mảnh đất nhỏ không thể khai thác tốt.

➡ Cần lưu ý các chi phí khi bán như: lệ phí chuyển nhượng, thuế thu nhập cá nhân…

3.4. Tặng cho quyền sử dụng đất cho con (nếu có)

Trong một số trường hợp, vợ chồng có thể thỏa thuận:

• Chuyển nhượng hoặc tặng cho quyền sử dụng đất cho con;

• Hai bên cùng ký tên trong hợp đồng tặng cho;

• Sau đó, hai bên không ai sở hữu mảnh đất, nhưng vẫn có thể ở chung để nuôi con nếu có nhu cầu.

Tuy nhiên, phương án này chỉ nên áp dụng khi con đã đủ 18 tuổi và có nhu cầu sử dụng đất lâu dài.

 4. Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị

Tùy vào phương án xử lý, bạn sẽ cần các hồ sơ sau:

• Đơn yêu cầu chia tài sản sau ly hôn (nếu đã ly hôn nhưng chưa chia tài sản);

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ);

• Giấy tờ tùy thân, hộ khẩu của cả hai bên;

• Đơn xin tách thửa (nếu có);

• Văn bản thỏa thuận chia tài sản, định giá tài sản;

• Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, khai nhận thừa kế (nếu cần thiết).

➡ Trong trường hợp không thỏa thuận được, một bên có thể khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung sau ly hôn tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của Tuệ An Law về “Ly hôn muốn chia đôi đất nhưng không đủ diện tích tách thửa, phải làm gì?”. Nếu quý khách có bất kỳ thắc mắc và các vấn đề cần giải đáp xin hãy liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại/zalo Tel: 094.821.0550

Tuệ An Law cung cấp thông tin về giá dịch vụ như sau:

• Luật sư tư vấn online qua điện thoại: Miễn phí tư vấn
• Dịch vụ Luật sư tư vấn trực tiếp tại văn phòng: Từ 500.000 đồng/ giờ tư vấn của Luật sư chính.
• Dịch vụ Luật sư thực hiện soạn thảo giấy tờ pháp lý như đơn khởi kiện về việc ly hôn; thu thập chứng cứ;…
• Nhận đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền
• Cử Luật sư thực hiện các thủ tục pháp lý tại Tòa án
• Tham gia bào chữa tại Tòa án
• Các dịch vụ pháp lý liên quan khác

Phí dịch vụ tư vấn; thực hiện các thủ tục pháp lý sẽ được điều chỉnh tùy từng vụ việc. Liên hệ ngay đến số 094.821.0550 để được Luật sư chuyên môn tư vấn pháp luật miễn phí.